Кавадарци се подготвува за едно од најголемите годишни случувања во Тиквешијата. На 4, 5 и 6 септември ќе се одржи „Тиквешки гроздобер 2026“, а посетителите ги очекува разновидна музичка програма со познати домашни и регионални изведувачи.
На трите фестивалски вечери ќе настапат Zee Bomb, Devito, DJ Galoski, Нокаут, Дупер, Жељко Самарџиќ, Слободанка Танева, Мирјана Митрева, Џејла Рамовиќ и Пеѓа Јовановиќ.
Од Општина Кавадарци најавуваат внимателно подготвена програма, со која традиционалната гроздоберска прослава ќе биде збогатена со музика, дружење и забава.
„Тиквешки гроздобер 2026“ ќе се одржи од 4 до 6 септември во Кавадарци, каде Тиквешијата ќе ја прослави традицијата поврзана со грозјето и виното, но и ќе понуди богата забавна програма за посетителите.
Но, „Тиквешки гроздобер“ е многу повеќе од тридневна музичка манифестација. Зад настанот стои традиција долга повеќе од шест децении, а зад неа уште подолга историја на лозарството и производството на вино во Тиквешкиот Регион.
Кавадарци – град кој растел со лозата
Кавадарци со децении важи за срцето на македонското лозарство. Според податоците што се наведуваат за регионот, од Кавадарци доаѓа приближно една третина од вкупното производство на грозје во земјава.
Меѓу најзастапените сорти се Вранец и Смедеревка, како и автохтоната Станушина, а во тиквешките лозја се одгледуваат и Темјаника, Каберне Совињон, Мерло, Шардоне и други сорти.
За многу семејства во овој крај лозарството не е само земјоделска дејност. Тоа е работа која се наследува од генерација на генерација и значаен дел од локалната економија и идентитетот на Тиквешијата.
Токму затоа почетокот на бербата на грозјето отсекогаш имал посебно значење. Гроздоберот е период кога се собира резултатот од целогодишната работа во лозјата, но и време кога целиот регион живее со бербата, откупот и производството на вино.
Виното во Тиквешијата има корени уште во античко време
Врската на овој крај со лозата и виното е многу постара од современата манифестација.
Археолошките остатоци од Стоби и Дреново сведочат за културата на виното уште во античкиот период, кога се одржувале свечености во чест на Дионис, богот на виното и веселбата.
Виното тогаш не било само пијалак, туку дел од обредите, културата и секојдневниот живот. Театарот, музиката и прославите биле тесно поврзани со винската традиција која низ различни облици опстојувала со векови.
Подоцна, производството на вино продолжило во манастирските подруми и во семејните лозја. Знаењето за одгледување на лозата и подготовка на вино се пренесувало од една на друга генерација и преживеало низ различни историски периоди.
Токму врз ова повеќевековно наследство подоцна се развива и современиот „Тиквешки гроздобер“.
Првиот „Тиквешки гроздобер“ се одржал во 1964 година
Еден од најважните датуми во поновата историја на манифестацијата е 7 септември 1964 година.
Тогаш Диме Галапчев, директор на АК „Тиквеш“, симболично го скинал првиот грозд и со тоа бил означен почетокот на „Тиквешкиот гроздобер“.
Во годините што следувале, Кавадарци за време на гроздоберот се претворал во голема фестивалска сцена.
Се организирале поворки, културни и забавни настани, а дел од програмата бил поврзан и со античкото наследство на регионот. Во Стоби се одржувале театарски претстави инспирирани од Дионисовите свечености, додека мото-трките во организација на АМД „Страшо Пинџур“ привлекувале посетители и учесници од различни делови на тогашна Југославија.
Во првите години од одржувањето, манифестацијата помогнала Кавадарци дополнително да се препознае како вински центар, но и како град кој својата најзначајна стопанска гранка ја претвора во културен и туристички настан.
Во текот на децениите „Тиквешки гроздобер“ не се одржувал секогаш со ист интензитет. Имало периоди на паузи и прекини, како и години во кои манифестацијата го менувала својот концепт.
Сепак, врската на Кавадарци со гроздоберот никогаш не исчезнала.
Во поновите години манифестацијата повторно доби поголем обем и современа фестивалска форма. Покрај традиционалните содржини, сè поголем дел од програмата заземаат концертите на домашни и регионални музички имиња, гастрономијата и промоцијата на локалното вино и производители.
Со тоа, гроздоберот се обидува да ја задржи својата традиционална основа, а истовремено да привлече и нови генерации посетители.
Современото лозарство во Тиквешијата денес се соочува и со предизвици кои претходните генерации ги чувствувале во помала мера. Климатските промени, сушните периоди, екстремните временски услови, трошоците за производство и нестабилноста на пазарот директно влијаат врз лозарите.
Паралелно со тоа, во секторот се воведуваат нови технологии, се модернизира производството и се вложува во подобрување на квалитетот и пласманот на македонското вино.
Во последните години се посветува внимание и на вклучувањето на младите во земјоделството преку различни програми, грантови и обуки. За регионот ова е особено важно бидејќи продолжувањето на лозарската традиција зависи и од тоа дали новите генерации ќе ја препознаат својата иднина во оваа дејност.
Свој придонес имаат и малите и семејните винарии, кои во последните години стануваат сè повидлив дел од винската приказна на Тиквешијата.
Токму затоа „Тиквешки гроздобер“ и по повеќе од шест децении останува еден од настаните кои најсилно го претставуваат идентитетот на Кавадарци.
За локалните производители манифестацијата е можност да ги претстават своите производи, за градот е можност да го промовира своето културно и историско наследство, а за посетителите – да ја почувствуваат атмосферата на Тиквешијата во периодот кога започнува бербата.
Од античката традиција на производство и славење на виното, преку првиот организиран „Тиквешки гроздобер“ во 1964 година, до големите концерти и современата фестивалска програма, суштината останува иста – прослава на грозјето, виното и луѓето кои со генерации живеат од лозата.
На 4, 5 и 6 септември таа традиција ќе продолжи со „Тиквешки гроздобер 2026“, кога Кавадарци повторно ќе ги отвори вратите за посетителите од целата земја и регионот.