Европската унија ќе започне со спроведување на нови правила за транспарентност на платите во недела, кои имаат за цел да го олеснат откривањето на дискриминацијата во платите меѓу жените и мажите и да го намалат родовиот јаз во платите.
Додека Хрватска сè уште ги финализира законските измени потребни за транспонирање на директивата во националното законодавство, пишува Index.hr.
Директивата (ЕУ) 2023/970 беше усвоена во мај 2023 година како еден од клучните елементи на Европската стратегија за родова еднаквост, со цел намалување на родовиот јаз во платите преку поголема транспарентност и посилни механизми за спроведување.
Иако принципот на еднаква плата за еднаква работа е вграден во член 157 од Договорот за функционирање на Европската унија, европските институции со години предупредуваат дека тој не се спроведува целосно во пракса.
Европската комисија постојано предупредува дека дискриминацијата во платите останува неоткриена поради непроѕирните системи за плати, што им отежнува на работниците да утврдат дали се платени помалку од нивните колеги за иста или еднаква работа.
Според податоците на Евростат за 2024 година, жените во Европската Унија заработувале просечно 11,1% помалку на час од мажите. Во Хрватска, јазот е помал, 6,6%, што е под европскиот просек, но европските и националните власти предупредуваат дека дури и ваквите бројки не значат дека проблемот е елиминиран.
Новите правила воведуваат низа обврски насочени кон полесно откривање и докажување на дискриминацијата во платите. На кандидатите за работа треба да им се дадат информации за нивната почетна плата или распон на плати пред вработувањето, работодавачите повеќе нема да имаат право да бараат информации за претходните заработки на кандидатите, а работниците ќе имаат право да бараат информации за критериумите што се користат за одредување плати и унапредувања.
За поголемите работодавачи ќе се воведе обврска за известување за родовиот јаз во платите, додека жртвите на дискриминација ќе имаат право на надомест на штета, при што товарот на докажување во одредени постапки ќе се префрли на работодавачот.
Потпретседателот на Комитетот за права на жените и родова еднаквост на Европскиот парламент, Марко Вешлигај (СДП), оцени дека главната цел на директивата е зајакнување на принципот на еднаква плата и зголемување на транспарентноста на платите преку мерки што ќе ги овластат работниците и ќе ги охрабрат работодавачите да воспостават пофер системи за одредување на платите.
Европратеничката Сунчана Главак (ХДЗ) нагласува дека целта на директивата не е административно изедначување на сите плати, туку создавање услови за да можат да се препознаат, докажат и корегираат неоправданите разлики за истата работа.