Завршена е постапката за гаснење на жариштата на поранешната депонија Вардариште, а следниот чекор е деконтаминација на земјиштето, по што е предвидено просторот да биде претворен во парк. Според најавите, активностите за чистење на локацијата треба да започнат во средината на ноември, додека завршувањето на процесот е планирано до март следната година.
Од независната граѓанска иницијатива „Стоп за Вардариште“ информираат дека пред два дена одржале средба со претставници на Град Скопје, на која биле запознаени со досегашните активности, резултатите од мерењата на депониските гасови и плановите за понатамошно уредување на овој простор.
Според информациите што ги добиле, измерените концентрации на метан не се на ниво што би можело да го попречи или значително да го забави процесот на деконтаминација. Резултатите биле оценети како охрабрувачки, но анализите истовремено покажале дека депонијата сè уште не е целосно стабилизирана.
Во извештајот на групацијата што ги спроведувала активностите за гаснење се наведува дека присуството на метан и јаглероден диоксид укажува на продолжување на процесите на разградување на органската материја. Тоа значи дека биолошката активност во депонијата може да продолжи и по престанувањето на одлагањето отпад.
Токму поради тоа, деконтаминацијата се смета за неопходен чекор пред локацијата да може безбедно да се пренамени во јавен зелен простор.
За спроведување на активностите ќе биде задолжена Владата, додека Град Скопје ќе обезбеди поддршка доколку се појави потреба.
Како изведувач на работите е најавена германската компанија WTE, која е ангажирана и на проектот за пречистителната станица, додека надзорот треба да го врши француска компанија.
За предвидените активности Владата одобрила вкупно 10 милиони евра. Од нив, 7,5 милиони евра се наменети за довршување на колекторскиот систем, а преостанатите 2,5 милиони евра за деконтаминација на Вардариште.
Со проектот треба да биде опфатена површина од приближно 600.000 квадратни метри. Планираните активности вклучуваат ископување и отстранување на отпадот, негов транспорт до депонијата Дрисла, како и преземање мерки за заштита на подземните води.
„Почетокот на работите се очекува во средината на следниот месец, додека завршувањето на целиот процес на деконтаминација е планирано до март следната година“, информираат од „Стоп за Вардариште“.
Паралелно со подготовките за чистење на депонијата, Град Скопје работи и на планот за идното уредување на просторот.
Според најавите, на местото на некогашната депонија треба да се изгради парк, со што оваа локација би добила сосема нова намена.
Јавното претпријатие „Улици и патишта“ добило задача да го изработи проектот за паркот, кој се очекува да биде готов на почетокот на следната година. Потоа проектното решение треба да биде јавно презентирано, а граѓаните ќе имаат можност да достават свои предлози и идеи за изгледот и содржините на идниот парк.
Според првичните проценки, откако ќе започне реализацијата, изградбата на паркот би требало да трае меѓу седум и осум месеци.
Сепак, покрај еколошката санација и урбанистичкото уредување, останува отворено и прашањето за луѓето што моментално живеат на оваа локација.
Според информациите презентирани на средбата, на подрачјето на Вардариште сè уште живеат околу 200 лица во неформални населби.
Нивното иселување било планирано пред неколку месеци, но постапката е одложена сè додека не се создадат неопходните услови за нејзино спроведување.
Ова прашање добива дополнителна важност со оглед на најавените активности за деконтаминација, кои вклучуваат ископување, отстранување и транспорт на отпад. Ваквите работи отвораат прашања за безбедноста и здравствената заштита на луѓето што престојуваат на самата локација и во нејзината непосредна околина.
На средбата било посочено дека градоначалникот на Скопје, Орце Ѓорѓиевски, најавил заложби процесот да се придвижи и да заврши во најкраток можен рок.
Воедно, било ветено дека за лицата што живеат на Вардариште ќе се обезбеди соодветен третман и решение за нивно згрижување.
Сепак, конкретен датум за нивното иселување засега не е соопштен.
Од граѓанската иницијатива „Стоп за Вардариште“ ги објавија и податоците од анализата на составот на депонискиот гас, со цел јавноста да има увид во состојбата на локацијата и во резултатите од досегашните мерења.
Иако завршувањето на гаснењето претставува значаен чекор, останува да се реализираат најавените активности за деконтаминација, да се обезбеди заштита на животната средина и да се реши прашањето за жителите на локацијата.
Дури по завршувањето на овие постапки ќе може да започне целосната трансформација на Вардариште од долгогодишен еколошки проблем во уреден јавен простор наменет за граѓаните.