Молдавците денес излегоа на гласање на парламентарните избори кои би можеле одлучувачки да одредат дали земјата ќе го продолжи својот пат кон членство во Европската Унија или ќе се сврти кон Русија. Изборите се одржуваат во услови на сериозни предупредувања за обидите на Москва да го дестабилизира процесот.
Според Централната изборна комисија, 51,9 проценти од гласачите гласале до затворањето на гласачките места во 18 часот по Гринич, додека дијаспората може да гласа до 21 часот по локално време. Првите неофицијални резултати се очекуваат преку ноќ, а конечните резултати се очекуваат утре наутро, откако надзорниот орган и набљудувачите ќе ги презентираат своите наоди.
Владејачката проевропска Партија за акција и солидарност (ПАС), која од 2021 година има 61 од 101 места во парламентот, моментално води со 42 проценти од гласовите наспроти 30 проценти за проруската опозиција, според податоците на Ројтерс откако беа преброени речиси половина од гласачките ливчиња. Партијата се бори да го задржи своето парламентарно мнозинство и да продолжи со својата кандидатура за членство во ЕУ до 2030 година.
Доколку ПАС го изгуби мнозинството, ќе мора да бара коалициски партнер, што би можело да ја комплицира европската интеграција. Аналитичарите предупредуваат дека економските тешкотии, високите трошоци за живот и зголемената сиромаштија ја ослабнале популарноста на владејачката партија, додека прорускиот Патриотски изборен блок (БЕП) и Алтернатива се обидуваат да ги привлечат незадоволните гласачи.
Владините претставници предупредија за обиди за нарушување на гласањето, вклучувајќи сајбер напади врз изборната инфраструктура и лажни закани со бомби во текот на денот на гласачките места во Молдавија и во странство.
„Русија вложува максимални напори да ги поништи овие избори“, изјави советникот за национална безбедност Станислав Секриеру за Политико, наведувајќи „невидена“ инвестиција во купување гласови, дезинформации генерирани од вештачка интелигенција засилени од мрежите на тролови и подготовки за улични протести.
Во недела имаше и закани со бомби во странство, вклучително и евакуација на молдавската амбасада во Брисел. Полицијата предупреди за групи кои планираат немири во Кишињев вечерва и утре, кога прорускиот Патриотски блок најави протест.
Молдавија има население од околу 2,4 милиони и повеќе од еден милион иселеници, претежно во земјите од ЕУ.
Минатата година, референдумот за членство во ЕУ помина тесно, а претседателката Маја Санду обезбеди втор мандат и покрај обвинувањата за руско мешање. Аналитичарите велат дека гласот на дијаспората е клучен овој пат, но предупредуваат на хибридни напади кои се обидуваат да ги обесхрабрат. Идентификувани се повеќе од 900 сметки кои шират дезинформации поврзани со Русија.
Дорина Балтаг, истражувач во Институтот за дипломатија и меѓународни работи, вели дека дијаспората станала „најдоследно проевропска база на гласачи“ во изминатата деценија, а нејзината мобилизација често ја менува рамнотежата во тесни трки.
Првите резултати доаѓаат од помалите градови и села, додека гласачките ливчиња од поголемите градови и странство се пребројуваат подоцна. Романскиот европратеник Зигфрид Мурешан вели дека ова е клучен момент: „Ова е последна шанса за Русија да влијае на патот на Молдавија кон интеграција во ЕУ. Русија го знае ова. Тоа е една од причините зошто тие се толку многу инвестирани таму“.
Исходот од изборите, кој се смета за пресвртница за иднината на Молдавија, ќе остане неизвесен сè додека не пристигнат гласовите од дијаспората – избирачко тело кое повторно би можело да биде одлучувачко за насоката на земјата помеѓу Брисел и Москва.