Бугарскиот премиер Румен Радев пристигна во Музејот на византиската култура во Солун, каде што се одржува церемонијата за предавање на посмртните останки на цар Самоил, јави БГНЕС. Бугарскиот претседател беше пречекан од неговиот грчки домаќин, Киријакос Мицотакис.
Во нивно присуство, двајцата министри за култура потпишаа протокол за предавање на посмртните останки на средновековниот бугарски владетел. За возврат, Бугарија ѝ предава на Грција 48 предмети – првенствено црковни артефакти од неколку манастири во Егејска Македонија – кои биле спасени од бугарски научници за време на Првата светска војна, кога овие територии, населени со Бугари, биле под власта на цар Фердинанд Први.
Грчкиот премиер Киријакос Мицотакис ја истакна важноста на враќањето на црковните артефакти во Грција, вклучително и еден епископски престол. Тој нагласи дека историските и верските реликвии не треба да бидат предмет на запленување за време на војна.
„Денес воспоставуваме длабока врска со Бугарија – врска што ги надминува културните рамки. Враќањето на важните црковни артефакти гради нови мостови на комуникација“, изјави Мицотакис, кој му се заблагодари на својот бугарски колега, Румен Радев. Грчкиот премиер наведе дека 48-те предмети – кои бугарската страна ги презела во 1917 година, за време на Првата светска војна, од митрополитските седишта во Сер и Нигрита – имаат огромно значење за духовниот и емотивниот живот на неговата земја.
„За возврат, Атина ја исполнува својата историска должност со враќањето на посмртните останки на цар Самоил, кои беа откриени во базиликата „Свети Ахил“. Тие со децении беа чувани од грчката влада“, рече Мицотакис. Тој потсети дека преговорите за враќање на останките на цар Самоил започнале уште во 70-тите години на минатиот век, во времето на Константинос Караманлис и Тодор Живков.
„Беше потребно време за да се надминат предизвиците од минатото. Нашата соработка сега започнува. Ова е прва фаза кон враќањето на други реликвии од Бугарија“, додаде премиерот Мицотакис.
Румен Радев изјави дека за него претставува огромна чест што се наоѓа во музејот во Солун.
„Стремежот на бугарската држава да ги врати посмртните останки датира уште од 60-тите години на минатиот век, кога тие беа откриени во црквата „Свети Ахил“. Задоволство ми е што денес ја исполнуваме желбата на нивниот откривач, професорот Муцопулос, тие да бидат вратени.Би сакал да му се заблагодарам на Мицотакис за постигнувањето на овој договор – историски за двете наши земји – како и за вашето политичко лидерство“, изјави бугарскиот премиер.
Тој истакна дека напорната работа во текот на изминатите шест децении го трасирала патот до овој ден.
„Ако во минатото цар Самоил нè делеше, денес тој нè обединува. Нашето заедничко членство во ЕУ им овозможува на двете земји подобро да ги разберат грижите на другата страна. По милениуми конфликти и заедничко, бурно балканско минато одбележано со војни, сега ја одбележуваме следната фаза во развојот и продлабочувањето на нашите односи. Вистинско чудо е што, по повеќе од илјада години судири, уживаме високо ниво на добрососедски односи. Последните неколку децении одиграа клучна улога во тоа; успеавме да ги оставиме зад себе сенките на минатото и да изградиме доверба и пријателство. Мило ми е што нашите два народа го оставија тоа ривалство зад себе“, додаде Радев.
Според него, најважно е да се има вистински пријател.
„Она што е постигнато денес дополнително ќе го зајакне нашето пријателство. Изградивме оска на стабилност и просперитет со Грција, а културните врски се витален дел од таа оска“, нагласи бугарскиот премиер.
По предавањето на посмртните останки на цар Самоил, тие ќе бидат пренесени во Софија со авион „Спартан“; предвидена е свечена церемонија на плоштадот „Кнез Александар I Батенберг“, по што ќе следи поворка до црквата „Света Софија“, каде што ќе бидат положени останките на царот.
Ова е вторпат во последните две години еден бугарски владетел да се враќа во својата татковина. Во 2024 година, посмртните останки на цар Фердинанд I (кој владеел од 1887 до 1918 година) беа вратени од Кобург и погребани во дворецот „Врана“. Во Софија е погребан уште еден бугарски монарх: во центарот на градот се наоѓа гробницата на кнезот Александар I Батенберг – под чие владеење беше постигнато обединувањето на Бугарија и успешно одбрането за време на победничката Српско-бугарска војна.